ISO szykuje kolejną edycję normy— ISO 9001:2026

Od wydania ISO 9001:2015 minęło już 10 lat, a w tym czasie ISO szykuje kolejną edycję normy — ISO 9001:2026. Co takiego się zmieni? Czy warto już dziś szykować się na ISO 9001:2026? Jak przygotować się na nową normę?

Wstęp:

Obecnie wciąż obowiązuje „stara” norma ISO 9001:2015. Przez ostatnie 10 lat standard ten zdążył się już porządnie zestarzeć. W świecie jakości 10 lat to cała epoka — zmienił się model pracy, wzrósł poziom cyfryzacji w każdej dziedzinie życia, wyszliśmy z biur do domów, przeżyliśmy pandemię, a coraz głośniej zaczęto mówić o zmianach klimatycznych. Wszystkie te doświadczenia wywarły wpływ na nową normę ISO 9001:2026.

Nic więc dziwnego, że ISO finalizuje już prace nad kolejnym wydaniem – ISO 9001:2026. Już 19 listopada zakończył się kolejny etap prac nad ISO 9001:2026. Nowe ISO jest już na bardzo zaawansowanym etapie — trwa właśnie 12-tygodniowe głosowanie nad projektem DIS ISO 9001:2026. Po jego zakończeniu ISO przejdzie do kolejnego etapu — wersji FDIS (planowo styczeń 2026), która będzie w zasadzie finalną wersją normy gotową do publikacji.

Finalna publikacja planowana jest na wrzesień 2026. Oczywiście wszystko może się jeszcze zmienić, ale dobrze założyć, że wtedy czeka nas nowe wydanie normy i już teraz o nim pomyśleć.

Jakie zmiany nas czekają?

Dobrą wiadomością jest to, że tym razem nie czeka nas rewolucja na taką skalę, jak w 2015 roku. Wtedy opublikowana została norma ISO 9001:2015, która wprowadzała rewolucyjne zmiany w ISO 9001. Obecna rewizja to bardziej uzupełnienie, odświeżenie i rozwinięcie normy ISO 9001:2015 niż kolejny pakiet radykalnych zmian.

Nowa norma ISO 9001:2026 pozostaje przy starej, 10-rozdziałowej strukturze. Przyjrzyjmy się proponowanym zmianom w rozdziałach „normatywnych” poniżej:

Rozdział 4

W tym rozdziale włączono do treści normy ISO 9001:2026 zawartość poprawki Amdt 1:2024. Każda organizacja będzie teraz musiała przeanalizować wpływ zmian klimatycznych na swoją działalność, określając, czy stanowią one istotny element kontekstu działania. Sam pomysł na kontekst organizacyjny pozostaje bez zmian, ale trzeba pamiętać, że odniesienie do zmian klimatycznych staje się obowiązkowe.

Rozdział 5

Rozwinięto koncepcję przywództwa — zgodnie z ISO 9001:2026 lider ma nie tylko wykazywać się przywództwem, lecz także dawać przykład poprzez promowanie jakości oraz promowanie etycznego postępowania.

Rozdział 6

To tutaj czekają nas najważniejsze zmiany — w szczególności oddzielenie analizy ryzyk i analizy szans. Dotychczasowa norma ISO 9001:2015 łączyła oba te elementy. Prowadziło to często do tego, że analizy koncentrowały się na ryzykach, a szanse były pomijane. Nowa norma rozdziela pojęcia ryzyk i szans, mocniej podkreślając rolę analizy szans, aby organizacja mogła lepiej przygotować się do ich wykorzystania w zmieniających się uwarunkowaniach.

Rozdział 7

Zmiany są drobne, ale istotne. W punkcie „świadomość” rozszerzono listę wymagań o konieczność zapewnienia świadomości etycznego zachowania oraz kultury jakościowej. Norma będzie więc wymagała promowania tych wartości wśród pracowników. Uwzględniono też zmiany opisane we wstępie — w szczególności ISO 9001:2026 potwierdza możliwość pracy w różnych trybach, np. hybrydowym lub zdalnym. Dotychczas nie było takiego formalnego wskazania w normie.

Zmiany nie są rewolucyjne, ale konieczne będzie wprowadzenie pewnych istotnych aktualizacji w Systemach Zarządzania Jakością, aby być gotowym na nową normę ISO 9001.

Co można zrobić już teraz?

Biorąc pod uwagę zakres zmian i planowany harmonogram wdrażania normy ISO 9001:2026, jest jeszcze sporo czasu na przygotowanie się, ale nie warto odkładać wszystkiego na później. Niektóre działania można rozpocząć już teraz. Czego nie warto odkładać?

Zmiany klimatyczne

Już teraz w praktyce audytowej pojawiała się konieczność wykazania, że organizacje wzięły pod uwagę zmiany klimatyczne jako czynnik w analizach. Warto więc uwzględnić ten element zawczasu w kontekście organizacyjnym. Dla każdego biznesu wpływ tego czynnika będzie inny — należy spojrzeć na niego zarówno jako na ryzyko, jak i szansę. Jeśli ocenimy go jako istotny, warto przeprowadzić analizę ryzyka i — już teraz osobną — analizę szansy z nim związaną. Podczas pierwszego audytu według ISO 9001:2026 można spodziewać się, że będzie to jedno z pierwszych pytań. To również dobry moment, aby sprawdzić nasze oprogramowanie QMSadozet, które wspiera cyfryzację SZJ.

Promowanie jakości i etycznego zachowania

Już teraz warto przedstawić tę zmianę Najwyższemu Kierownictwu. Szkolenia zawsze trochę trwają, więc dobrze rozważyć już teraz szkolenie w tym zakresie. Jakie inicjatywy promujące jakość podejmiecie? Warto przygotować zasady etyczne obowiązujące w organizacji i zacząć je promować.

Analiza szans

Zawsze przykładamy dużą wagę do tego, aby nasi klienci byli świadomi szans stojących przed nimi i aby wspólnie z nami mogli po nie sięgnąć. Nowe ISO 9001 również idzie w tym kierunku. Już teraz warto przejrzeć swoje analizy ryzyk i szans. Dobrze zadać sobie pytanie — czy w każdej analizie mamy przynajmniej jedną szansę? Oprogramowanie QMSadozet jest do tego przygotowane — nasz moduł obejmuje zarówno ryzyka, jak i szanse.

Szkolenia i zapoznanie się z normą

Warto pomyśleć o szkoleniach dla personelu zaangażowanego we wdrażanie zmian w SZJ. Szkolenia z ISO 9001:2026 pozwolą lepiej zrozumieć opisane tu modyfikacje.

Audyt wewnętrzny

Planując tak fundamentalne zmiany, jak przejście na nową rewizję normy ISO 9001, należy pamiętać o konieczności przeprowadzenia audytu wewnętrznego. Wykonanie audytu już teraz pozwoli przeprowadzić analizę luk i zidentyfikować obszary, nad którymi warto rozpocząć prace jak najszybciej.

Tak przygotowana organizacja będzie gotowa do wdrożenia ISO 9001:2026, wyprzedzenia konkurencji i podążania za najnowszymi trendami jakościowymi jako lider zmiany.

Zakończenie

Zmiany w normie ISO 9001:2026 wpłyną na wiele obszarów systemu zarządzania jakością, a proces przejścia na nowe wydanie będzie wyzwaniem i największą zmianą w Systemach Zarządzania Jakością wielu organizacji od 10 lat — zmianą, do której warto podejść świadomie i z odpowiednim wyprzedzeniem. Mimo że zmiany nie są rewolucyjne, to jest to na tyle duża ewolucja, że wymaga zrozumienia, oceny wpływu na SZJ i właściwego wdrożenia.

Nowa edycja uspójni wiele dotychczasowych wymagań i położy większy nacisk na kulturę jakości, etykę oraz bardziej świadome planowanie rozwoju. Na pełną skalę zmian przyjdzie jednak poczekać — szczególnie w kontekście norm branżowych, takich jak AS9100, które tradycyjnie rozwijają się z opóźnieniem, ale niosą ze sobą najwięcej wyzwań.